Útlánastarfsemi

Samantekt á helstu efnisatriðum í útlánastarfsemi Lánasjóðs sveitarfélaga ohf.

Megintilgangur Lánasjóðs sveitarfélaga er að tryggja íslenskum sveitarfélögum, stofnunum þeirra og fyrirtækjum lánsfé á hagstæðum kjörum með veitingu lána eða ábyrgða.

Lánasjóðurinn getur eingöngu lánað íslenskum sveitarfélögum, stofnunum þeirra og fyrirtækjum. Skilyrði fyrir því að hann veiti lán til fyrirtækja og stofnana sveitarfélaga er að þau séu að öllu leyti í eigu sveitarfélaga eða sveitarfélaga og ríkissjóðs sem beri ábyrgð á skuldbindingum þeirra gagnvart sjóðnum. Einnig er það meginkrafa lánasjóðsins að sveitarfélög setji tekjur sínar að veði fyrir lántökum hjá sjóðnum og fyrir ábyrgðum sem það veitir vegna lántöku fyrirtækis eða stofnunar í þess eigu að fullu eða að hluta.

Sjóðurinn hefur einungis heimild til að lána til verkefna sem hafa almenna efnahagslega þýðingu, sem þýðir að verkefnið má ekki vera í samkeppnisrekstri. Dæmi um verkefni sem sjóðurinn hefur lánað til eru:

  • Skólar (leikskólar, grunnskólar, tónlistarskólar).
  • Dvalarheimili.
  • Félagsheimili.
  • Gatnagerð.
  • Hafnarframkvæmdir.
  • Veituframkvæmdir.
  • Sundlaugar og önnur íþróttamannvirki.
  • Ennfremur hefur lánasjóðurinn komið að fjárhagslegri endurskipulagningu sveitarfélaga.

Lán til fyrirtækja og stofnana í eigu fleiri sveitarfélaga takmarkast við ákvæði í 2. mgr. 69. gr. sveitarstjórnarlaga um ábyrgðir sveitarfélaga sem eru túlkuð þannig að eingöngu sé heimilað að veita ábyrgðir vegna framkvæmda, meiriháttar viðhaldsframkvæmda eða endurfjármögnunar á lánum sem sannanlega hafa verið notuð til slíkra framkvæmda.

Hér fyrir neðan má finna yfirlit yfir útlánastarfsemi lánasjóðsins sem samþykkt var af stjórn sjóðsins þann 22.október 2013:

Útlánastarfsemi Lánasjóðs sveitarfélaga

Móttaka lánsumsókna:

Lánsbeiðni sé innan starfsramma Lánasjóðs sveitarfélaga ohf skv. lögum og reglum.

 

  • Umsækjandi sé sveitarfélag eða fyrirtæki/stofnun að fullu í eigu opinberra aðila sem beri ábyrgð á láninu.
  • Lánsumsókn sé ekki til samkeppnisrekstrar.

 

 

Vinna hefst við lánsmat ef ofangreind skilyrði eru uppfyllt:

Lánastjóri sjóðsins framkvæmir lánsmat þar sem, meðal annars, eftirfarandi upplýsingar koma fram:

  • Lánsumsókn umsækjanda og til hvers lánið er ætlað.
  • Samantekt um stöðu sveitarfélagsins (A&B), íbúaþróun, reksturinn undanfarin ár auk upplýsinga um það helsta sem hefur gerst í sveitarfélaginu undanfarin ár.
  • Rekstur, efnahagur og sjóðstreymi undanfarinna 5 ára m.v. nýjustu aðgengilegu upplýsingar.
  • Fjárhagsáætlanir sveitarfélaga m.t.t. reksturs, efnahags og sjóðstreymis.
  • Fjárhagsspá um afkomu og fjárstreymi næstu 5 árin m.t.t. reksturs, efnahags og afborgana lána.
  • Skuldsetning umsækjanda sem hlutfall af árstekjum í samræmi við viðmið sveitarstjórnarlaga.
  • Heildarskuldastaða umsækjanda gagnvart Lánasjóðnum.
  • Skuldir við Lánasjóðinn sem hlutfall af tekjum viðkomandi sveitarfélags.
  • Hlutfall skulda viðkomandi við Lánasjóðinn sem hlutfall af eigin fé sjóðsins.
  • Mat á hversu háar árlegar afborganir eru til Lánasjóðsins næstu þrjú ár sem hlutfall af árstekjum umsækjanda.

Lánastjóri skal móta tillögu, til framkvæmdastjóra eða stjórnar eftir því sem við á, um hvort lána skuli viðkomandi umsækjanda. Tillaga lánastjóra mótast af getu viðkomandi sveitarfélags til að standa undir vöxtum og afborgunum skuldbindinga sinna út frá væntu sjóðstreymi, hversu raunhæfar fjárhags- og fjárfestingaáætlanir eru, íbúaþróun og ekki síst stöðu viðkomandi við sjóðinn út frá áhættusjónarmiðum. Það er framkvæmdastjóra eða stjórnar að taka endanlega ákvörðun um lánveitingu.

 

Meðhöndlun lánsumsóknar

 

Á grundvelli ofangreindra upplýsinga tekur framkvæmdastjóri eða stjórn ákvörðun um meðhöndlun viðkomandi lánsumsóknar

Matsþættir sem framkvæmdastjóri og stjórn leggur m.a. til grundvallar ákvörðun sinni:

  • Hæfi umsækjanda til að standa undir skuldbindingum.
    • Áætlað sjóðflæði næstu 5-10 ára notað til að meta greiðsluhæfi og getu til að standa í skilum.
  • Handbært fé frá rekstri er skoðað sem hlutfall af væntum afborgunum.
  • Skoðað hvort skuldir umsækjanda við sjóðinn séu yfir 100% af árstekjum.
  • Metið hvort árlegar afborganir lána til Lánasjóðsins séu umfram 10% af árstekjum viðkomandi.
  • Skoðað hvort vegin eiginfjárbinding sjóðsins gagnvart viðkomandi umsækjanda fari umfram 20% af eigin fé sjóðsins án teknu tilliti til heimildar við notkun á mildunarákvæði um útreikning.

Tillaga að afgreiðslu getur verið:

  • Að samþykkja lánveitingu
  • Að samþykkja hluta af lánveitingu
  • Að hafna lánveitingu
  • Að samþykkja að framkvæmdastjóri skoði málið frekar og afgreiðslu frestað

Lánamál skal leggja til ákvörðunar stjórnar ef eitthvað af eftirfarandi á við:

  • Ef aðalmaður í stjórn Lánasjóðsins er í forsvari fyrir umsækjanda sbr. 55. gr. FFTL nr. 161/2002. Viðkomandi stjórnarmaður skal ekki fá gögn málsins til umfjöllunar og víkur af fundi við afgreiðslu.
  • Ef skuldastaða umsækjanda er umfram viðmið í lögum um sveitarfélög sbr. 64. gr. SFL nr. 138/2011. Sjá neðangreint.
  • Ef skuldbindingar vegna umsækjanda fara fram úr viðmiði um stórar áhættur sbr. 30. gr. FFTL nr. 161/2002.
  • Ef heildarfjárhæð lántöku ársins fer yfir 5% af eigin fé sjóðsins.
  • Ef framkvæmdarstjóri vísar lánsumsókn til umfjöllunar stjórnar. 

b-1. Skuldsetning undir 150%

Ef skuldahlutfall lántakanda er undir 150% tekur framkvæmdastjóri ákvörðun um lánveitingu nema í þeim tilfellum sem nefnd eru hérna fyrir ofan. Framkvæmdastjóri byggir ákvörðun sína á fyrirliggjandi lánsmati frá lánastjóra.

b-2. Skuldsetning á bilinu 150%-200%

Þegar skuldsetning sveitarfélags er á bilinu 150%-200% skal leggja lánsbeiðni til ákvörðunar stjórnar. Stjórn byggir ákvörðun sína á fyrirliggjandi lánsmati frá lánastjóra.

b-3. Skuldsetning yfir 200%

Að jafnaði skal ekki lána sveitarfélögum með skuldsetningu yfir 200% nema slíkt sé gert í samráði við Eftirlitsnefnd um fjármál sveitarfélaga.

Við sérstakar aðstæður er stjórn heimilt að samþykkja lán til sveitarfélaga með skuldsetningu yfir 200% ef það sé liður í fjárhagslegri endurskipulagningu sveitarfélagins.